Complex trauma

Complexe traumatisering en complexe PTSS zijn begrippen die niet eenduidig zijn. Ze leiden tot verwarring, nationaal en internationaal, in de literatuur en in de klinische praktijk.

Gespecialiseerde psychotrauma zorg

Een aantal organisaties onder Arq Psychotrauma Expert Groep leveren gespecialiseerde zorg op het gebied van psychotrauma. Zo profileert Stichting Centrum ’45 zich als hèt landelijk behandel- en expertisecentrum voor mensen met complex psychotrauma, verbreedt Equator Foundation deze zorg met het werken aan sociale binding, en levert het Psychodiagnostisch Centrum specialistisch onderzoek naar de psychische gevolgen van traumatische gebeurtenissen. Deze zorginstellingen hebben vanuit hun eigen invalshoek een belangrijke expertise opgebouwd op het gebied van ‘complexe traumatisering’.

Complexe traumatisering en complexe PTSS zijn echter begrippen die niet eenduidig zijn en zowel nationaal als internationaal, zowel in de literatuur als in de klinische praktijk verwarring opleveren. In de afgelopen jaren is geprobeerd tot een diagnostische beschrijving te komen, maar dit concept blijft onderwerp van discussie.
Recent heeft een taskforce van de International Society for Traumatic Stress Studies zich bezig gehouden met een behandelrichtlijn voor complexe PTSS. In deze expert consensus richtlijn staat de omschrijving van complexe PTSS als volgt:

The ISTSS task force definition of Complex PTSD included the core symptoms of PTSD (re-experiencing, avoidance/numbing, and hyper-arousal) in conjunction with a range of disturbances in self-regulatory capacities. The latter were grouped into five broad domains:

(a) emotion regulation difficulties,(b) disturbances in relational capacities,(c) alterations in attention and consciousness (e.g., dissociation), (d) adversely affected belief systems, and

(e) somatic distress or disorganization (Cloitre et al., 2012).

Beschrijving van complexe PTSS

Een veel gehoorde kritiek is dat een beschrijving van complexe PTSS zoals die uit de behandelrichtlijn teveel gebaseerd zou zijn op slachtoffers van langdurende, interpersoonlijke trauma’s in de kindertijd, oftewel seksueel misbruikte vrouwen. Er is daarom gepleit voor een breder model dat ook de psychiatrische gevolgen van bijvoorbeeld etnische zuiveringen, martelingen, of mensenhandel zou omvatten. Een dergelijk model zou mogelijk ook veel beter aansluiten bij de behandelpraktijk van de zorginstellingen onder de Arq-groep.

Tot op heden bieden beschrijvingen van complexe PTSS weinig handvatten voor de behandeling. Evidence-based behandelingen op het gebied van complexe PTSS zijn dan ook nauwelijks ontwikkeld.

Evidence-based behandelen van complexe PTSS

De doelstelling van de ontwikkellijn complex trauma is om intern en extern een bijdrage te leveren aan een beter begrip van de problematiek en evidence-based behandeling van complexe PTSS. We willen deze doelstelling bereiken door intern complexe PTSS bij verschillende doelgroepen in kaart te gaan brengen, waarbij het gaat om zaken als diagnosestelling en beschrijving van symptomen. Daarnaast willen we komen tot standaarddiagnostiek die handvatten geeft voor de behandeling. Waarom verbetert een cliënt wel of niet? Spelen specifieke factoren als jeugdtrauma’s, hechtingsproblematiek, of posttraumatische rouw een rol? En als we naast de traumatisering aan deze factoren nadrukkelijk aandacht besteden, boeken we dan meer vooruitgang?

Tenslotte willen we gestandaardiseerde behandelmethoden ontwikkelen die we kunnen toetsen.

Referenties

Cloitre, M., Courtois, C.A., Ford, J.D., Green, B.L., Alexander, P., Briere, J., Herman, J.L., Lanius, R., Stolbach, B.C., Spinazzola, J., Van der Kolk, B.A., Van der Hart, O. (2012). The ISTSS Expert Consensus Treatment Guidelines for Complex PTSD in Adults. Retrieved from http://www.istss.org

In 2014 is er een promotietraject gestart voor Complex trauma met Marloes Eidhof als promovenda.

Artikel over Complex trauma

in het Tijdschrift voor Psychotherapie hebben Jackie June ter Heide, Rolf Kleber en Trudy Mooren een artikel over dat onderwerp geschreven.

Boeken over Complex trauma

Na het succesvolle Nederlandstalige boek: Complex trauma: diagnostiek en behandeling, geschreven door Trudy Mooren, klinisch psycholoog bij Stichting Centrum '45 en Martijn Stöfsel, is er nu een Engelstalige versie van dit boek verschenen, uitgegeven door Routledge uitgevers. Het niet eenduidige begrip complex trauma wordt in dit boek op een praktische manier beschreven en ontrafeld. Daarnaast worden voor de vaak moeilijk behandelbare complexe trauma patiënten zeer bruikbare interventies geboden. Vooral voor clinici een zeer waardevolle uitgave.
Diagnosing and Treating Complex Trauma, door Trudy Mooren & Martijn Stöfsel. Routledge (London/New York). ISBN 978-0-415-82114-8 . Lees meer