Posttraumatische stress

Na het meemaken van ernstige schokkende gebeurtenissen is er grote kans dat er sprake is van een posttraumatische stress-stoornis (PTSS) Dat is de officiële naam van het ziektebeeld dat kan ontstaan na het meemaken van schokkende gebeurtenissen.

Trauma klachten

Het ziektebeeld bestaat uit allerlei psychische klachten, zoals hieronder benoemd.
Beter zou het zijn te spreken van (post-) traumaklachten, of klachten na schokkende gebeurtenissen, want als mensen psychische klachten ontwikkelen, kan dat zich uiten in een PTSS, maar minstens zo vaak gebeurt dat in de vorm van een depressie of een angststoornis.

Diagnose PTSS

De diagnose PTSS wordt gesteld als onderstaande klachten naar aanleiding van een ingrijpende gebeurtenis langer dan een maand aanhouden en deze klachten het dagelijks leven ernstig ontregelen. Voor het stellen van een diagnose PTSS is vereist dat volgende symptomen aanwezig zijn:

  • herbelevingen

    beelden, geluiden, geuren die je doen herinneringen aan de ingrijpende gebeurtenis; het gaat om indringende beelden, geluiden en geuren waaraan je je niet kan onttrekken; ook aanhoudende dromen en nachtmerries vallen hieronder; soms voelt het alsof je weer helemaal in de traumatische situatie terug bent; de herbelevingen gaan gepaard met nare lichamelijke sensaties.

  • vermijding

    bij vermijding wil je niet praten over wat er gebeurd is; ook vermijd je situaties die doen denken aan de traumatische situatie; je vermijdt sociale contacten, je trekt je liever terug, wilt liever alleen zijn; als iemand contact met je maakt, probeer je er zo snel mogelijk vanaf te komen; je voelt je niet alleen vervreemd van de wereld om je heen, maar ook lijkt het alsof je niet meer zo goed bij je eigen gevoelens kunt komen; in het begin lijkt deze vermijding te helpen, maar op de lange duur doet het je geen goed.

  • spanningsklachten

    een kort lontje hebben en je voortdurend op spanning voelen staan; deze klachten uiten zich in slecht slapen, geïrriteerd zijn, je onveilig voelen, snel schrikken, en moeite hebben je gedachten ergens bij te houden.

  • agressie

    irritaties escaleren makkelijk naar overmatige woede en agressie; dit leidt tot problemen in het dagelijks leven en in het contact met anderen.

Langer bestaande PTSS klachten

Bij lang bestaan van PTSS-klachten bestaat vaak de neiging om met behulp van overmatig alcohol- en drugsgebruik bovenstaande klachten te onderdrukken. Ook lukt het vaak niet meer om de normale structuur in het leven te houden en kan dat tot gevolg hebben dat iemand niet meer naar behoren functioneert in de eigen vertrouwde omgeving. De relatie met familie of met partner/gezin kan er ernstig onder gaan lijden.

Depressie

Bij een depressie voelt iemand zich vrijwel de hele dag ernstig somber en de somberheid is niet voor de duur van een of enkele dagen, maar houdt lange tijd aan. Iemand voelt zich moe, heeft geen energie meer en merkt dat er duidelijk minder interesse of plezier bestaat in dingen waar men vroeger wel enthousiast voor kon worden. Vaak is er sprake van snel geïrriteerd zijn. De slaap is verstoord (nauwelijks meer slapen of juist heel veel), de eetlust is verminderd, iemand kan zich slecht concentreren en heeft een slecht gevoel over zichzelf. In het ergste geval zijn er ook steeds terugkerende gedachten over de dood.

Angststoornis

Angststoornissen kunnen zich op heel veel verschillende manieren uiten, maar centraal staat – wat de naam al zegt – een buitensporige angst. Dat kan de vorm aannemen van voortdurende paniekaanvallen met alle lichamelijke gevoelens erbij (het gevoel dat je doodgaat of gek wordt). Het kan zich ook uiten in een sterke angst om onder de mensen te komen met als gevolg dat iemand zich extreem terug kan gaan trekken en niet meer normaal kan functioneren. Tenslotte kan een angststoornis zich uiten in extreem dwangmatig gedrag, waarbij iemand voortdurend en dwangmatig aan bepaalde zaken moet denken of steeds maar weer een en dezelfde handelingen uit moet voeren.